- today
- label Emocje
- favorite 0 polubień
- remove_red_eye 454 odwiedzin
- comment 0 komentarzy
Spis treści:
- Jak rozmawiać o emocjach na co dzień?
- Budowanie podstaw na przyszłość
- Zabawy, które uczą rozpoznawania emocji
- Przedszkole jako przestrzeń do nauki emocji
- Rola ruchu i ciała w wyrażaniu uczuć
- Kiedy potrzebne jest dodatkowe wsparcie
- Podsumowanie
Nazywanie emocji to jedna z najważniejszych umiejętności, jaką możemy nauczyć dziecko w wieku przedszkolnym. Kiedy maluch potrafi powiedzieć "jestem zdenerwowany" zamiast rzucać zabawkami, albo "boję się" zamiast płakać bez powodu, zyskuje kontrolę nad tym, co czuje. I co równie istotne - my możemy mu wtedy skutecznie pomóc.
Emocje towarzyszą ci każdego dnia. Pojawiają się w różnych momentach, np. gdy o czymś pomyślisz lub gdy coś się wydarzy. To one dają ci sygnały, czy coś jest dla ciebie dobre, czy ci się podoba, czy to lubisz. Emocje czujesz w środku w swoim ciele, ale też często wpływają na to, co robisz lub jak się zachowujesz.
- aut. M.Filipiak, Emocje. Zabawy dla dzieci, s.2
W tym artykule dowiesz się, jak budować wewnętrzny słownik emocji Twojego dziecka - czyli jak nauczyć dziecko rozpoznawać, rozumieć i nazywać to, co czuje oraz to, co czują inni. Tym samym zadbasz o harmonijny i prawidłowy rozwój emocjonalny malucha.
Jak rozmawiać o emocjach na co dzień?
Nauka słownika emocji nie wymaga specjalnych lekcji. Najlepiej działa wtedy, gdy nazywamy uczucia na bieżąco, w naturalnych sytuacjach. Kiedy dziecko przewraca się na placu zabaw i płacze, to dobry moment, żeby powiedzieć: "Widzę, że bolało cię to upadek i jesteś smutny. Może też trochę się przestraszyłeś". Takie komentarze pomagają przedszkolakowi połączyć fizyczne odczucia z nazwami emocji.
Równie ważne jest mówienie o własnych uczuciach. Gdy jesteś zmęczony po pracy, możesz powiedzieć: "Mama jest dziś zmęczona i potrzebuje chwili spokoju". Kiedy cieszysz się z telefonu od babci, powiedz głośno: "Jak miło słyszeć babcię! Czuję się szczęśliwa". Dziecko uczy się wtedy, że wszyscy ludzie mają emocje i że można o nich rozmawiać.
Czytanie książek to kolejna naturalna okazja. Większość bajek dla przedszkolaków skupia się właśnie na emocjach bohaterów - ktoś jest smutny, bo zgubił zabawkę, ktoś inny złości się, bo nie może dostać, czego chce. Zatrzymuj się czasem podczas czytania i pytaj: "Jak myślisz, co teraz czuje ten bohater?" albo "Czy ty też czułbyś się w ten sposób?".
Budowanie podstaw na przyszłość
Nauka nazywania emocji w wieku przedszkolnym to inwestycja, która procentuje przez całe życie. Dzieci, które potrafią rozpoznawać i wyrażać swoje uczucia, łatwiej budują zdrowe relacje, radzą sobie ze stresem i rozwiązują konflikty.
To proces wymagający cierpliwości - przedszkolak nie nauczy się słownika emocji w tydzień ani w miesiąc. To codzienna, stopniowa praca, w której najważniejsza jest konsekwencja i akceptacja. Dziecko musi czuć, że każda emocja jest ok, że może o niej rozmawiać, że nie zostanie za nią skrytykowane ani wyśmiane.
Warto też pamiętać, że my, rodzice, jesteśmy najważniejszym wzorem dla dziecka. Jeśli sami potrafimy nazywać swoje emocje, wyrażać je w zdrowy sposób i rozmawiać o nich otwarcie, przedszkolak naturalnie przejmie te umiejętności. Kiedy mówimy "czuję się zmęczony i potrzebuję chwili dla siebie" zamiast wyzwać złość na dziecko, uczymy go, jak radzić sobie z trudnymi uczuciami.
Nazywanie emocji to umiejętność, która przekształca chaotyczny świat wewnętrznych przeżyć w coś zrozumiałego i kontrolowalnego. Dla przedszkolaka, którego życie jest pełne intensywnych uczuć, to bezcenne narzędzie. Im wcześniej zaczniemy budować ten słownik emocjonalny, tym lepiej nasze dzieci będą przygotowane do wyzwań, które czekają je w szkole i dalszym życiu.
Zabawy, które uczą rozpoznawania emocji
Przedszkolaki najlepiej uczą się przez zabawę, dlatego warto przekształcić naukę nazywania emocji w przyjemną aktywność rodzinną.
1. Grajcie w emocje, nie na emocjach!
Świetnym wsparciem w takich zabawach jest gra Emocje od Kapitana Nauki. To edukacyjna gra planszowa z kolorowymi planszetkami i żetonami, która w prosty sposób pomaga dzieciom zrozumieć świat uczuć. Gra oferuje trzy różne pomysły na zabawę:
- Minki-zgadywanki (pokaż emocję, a inni niech odgadną!),
- Dopasowywanki (łączenie połówek twarzy lub żetonów z emocjami)
- Gra planszowa dla dwóch osób lub drużyn.
Dzieci uczą się podczas niej nie tylko rozpoznawać i nazywać różne emocje, ale też łączyć sytuacje z życia codziennego z odpowiednimi uczuciami. Ćwiczenie mimiki i odczytywanie emocji z twarzy to umiejętności, które przydadzą się przedszkolakowi w kontaktach z rówieśnikami.
Teatrzyk lalek
Daje przedszkolakowi bezpieczną przestrzeń do wyrażania trudnych uczuć. Maskotki mogą być złe, smutne czy przestraszone - dziecko projektuje na nich swoje emocje, jednocześnie ucząc się je nazywać. Często podczas takiej zabawy przedszkolak wypowie rzeczy, których nigdy nie powiedziałby bezpośrednio.
Rysowanie emocji
Poproś dziecko, żeby narysowało, jak wygląda złość, smutek czy radość. Niektóre przedszkolaki rysują chmury dla smutku, błyskawice dla złości czy słońce dla radości. Takie obrazy pomagają zwizualizować uczucia.
Odcienie emocji - prosty sposób na codzienną komunikację
Gotowe narzędzie oferuje zestaw Emocje. Zabawy dla dzieci od Kapitana Nauki. To kompletny edukacyjny pakiet opracowany przez psycholożkę dziecięcą Martynę Filipiak, która łączy podejście rodzicielstwa bliskości z najnowszymi nurtami wspierającymi rozwój emocjonalny dzieci.
Zestaw zawiera książeczkę z 50 aktywnościami i kreatywnymi zadaniami rozwijającymi umiejętność rozpoznawania, nazywania i wyrażania emocji, koło emocji, które w prosty i wizualny sposób pomaga dziecku określić, co aktualnie czuje, oraz instrukcję z podpowiedziami, jak korzystać z materiałów w codziennych sytuacjach.
Każda aktywność w zestawie została zaprojektowana tak, aby angażować dziecko poprzez zabawę, rozmowę i refleksję. Piękne ilustracje oraz przystępny język zachęcają do wspólnego spędzania czasu i otwierają przestrzeń do rodzinnych rozmów o emocjach.
Zobacz także:
Przedszkole jako przestrzeń do nauki emocji
Przedszkole to ogromna przestrzeń do nauki nazywania emocji w kontekście społecznym. Dziecko spotyka się tam z sytuacjami, które wywołują całą gamę uczuć - radość ze wspólnej zabawy, złość, gdy ktoś zabiera zabawkę, smutek przy rozstaniu z rodzicem, strach przed nową sytuacją, zazdrość, kiedy pani chwali kolegę.
Po powrocie z przedszkola warto pytać nie tylko "co robiłeś?", ale też "jak się czułeś?". Zamiast zadowalać się odpowiedzią "dobrze", można delikatnie dopytać: "Czy było coś, co cię szczególnie ucieszyło?" albo "Czy zdarzyło się coś, co cię trochę zasmuciło?".
Warto też rozmawiać o emocjach innych dzieci. Jeśli przedszkolak opowiada, że kolega płakał w szatni, można zapytać: "Jak myślisz, dlaczego Jasio był smutny? Co mógł czuć?". To rozwija nie tylko słownik emocji, ale też empatię.
Rola ruchu i ciała w wyrażaniu uczuć
Przedszkolaki są pełne energii i często wyrażają emocje całym ciałem - podskakują z radości, tupią ze złości, kulą się ze strachu. Warto wykorzystać tę naturalną skłonność w nauce słownika emocji.
Możecie razem pokazywać, jak wygląda ciało, gdy jesteśmy szczęśliwi - ramiona uniesione, uśmiech, otwarta postawa. A jak, gdy jesteśmy smutni? Opuszczone ramiona, pochylona głowa, ciche kroki.
Takie ćwiczenia pomagają przedszkolakowi zrozumieć związek między emocjami a reakcjami ciała. Dziecko uczy się, że szybsze bicie serca może oznaczać zarówno ekscytację, jak i strach, że napięcie w mięśniach często towarzyszy złości, a rozluźnienie przychodzi ze spokojem.
Zabawy ruchowe mogą też służyć regulowaniu emocji. Kiedy przedszkolak jest przepełniony złością, można zaproponować potupanie, pobieganie czy uderzanie w poduszkę. Gdy jest smutny, spokojne kołysanie się czy przytulanie miękkiej maskotki może przynieść ulgę.
Kiedy potrzebne jest dodatkowe wsparcie
Gry i zabawy to wsparcie w nauce, a nie profesjonalna pomoc w kryzysach! Jeśli czujesz, że warto udać się do specjalisty - nie wahaj się!
Podsumowanie
- Nazywanie emocji to fundament prawidłowego rozwoju emocjonalnego
- Nazywaj uczucia dziecka w naturalnych sytuacjach (np. po upadku na placu zabaw)
- Mów głośno o własnych emocjach - dziecko uczy się przez naśladowanie
- Ucz dziecko podczas zabawy
- Zabawy ruchowe pomagają regulować emocje
- Nie ma dobrych i złych emocji
Powiązane produkty
- -25%
Gdy emocje biorą górę. Jak uczyć dzieci radzenia sobie z...
- -25%
Komentarze (0)